การกำหนดชุดข้อมูล
14 พฤษภาคม 2569
ผู้จัดทำบัญชีข้อมูลต้องพิจารณาลักษณะของข้อมูลเพื่อกำหนดชุดข้อมูลเป็นชุดข้อมูลประเภทใด มีความ สำคัญอย่างไร และนำไปใช้ในวัตถุประสงค์ใด โดยพิจารณาลักษณะดังกล่าวอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้
- ข้อมูลตามหน้าที่หรือภารกิจของหน่วยงาน คือ ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยตามหน้าที่ ภารกิจหรือนโยบาย เช่น ข้อมูลเชิงสถิติการให้บริการ
- ข้อมูลที่มีประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการพัฒนาหรือแก้ไขปัญหาในการบริหารงานด้านต่าง ๆ เช่น ข้อมูล วิจัย ข้อมูลสถิติ
- ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มผู้ใช้งาน คือ ข้อมูลที่มีความต้องการนำไปใช้งานจากกลุ่มผู้ใช้งานอย่าง ชัดเจน โดยอาจเกิดจากกลุ่มผู้ใช้งานจำนวนมากหรือน้อยก็ตาม แต่ต้องเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ หรือ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ เช่น ข้อมูลการจดทะเบียนบริษัท ข้อมูลการขนส่ง ข้อมูลการเกิดอาชญากรรม
- ข้อมูลที่ช่วยสร้างความโปร่งใส คือ ข้อมูลช่วยสร้างความโปร่งใสให้กับหน่วยงานที่เปิดเผยข้อมูล เช่น ข้อมูลด้านงบประมาณ ค่าใช้จ่ายของภาครัฐ และการจัดซื้อจัดจ้าง
ภาพตัวอย่างการวิเคราะห์กระบวนการเพื่อกำหนดชุดข้อมูลในการทำ Data Catalog ของร้านขายปลีกของชำ
การวิเคราะห์เพื่อกำหนดชุดข้อมูลในการทำ Data Catalog ที่ดี ควรระบุว่าในแต่ละขั้นตอน "ต้องใช้ข้อมูล อะไร" (Input) และ "เกิดข้อมูลอะไรไหม" (Output) เพื่อให้เห็นความเชื่อมโยงของข้อมูลทั้งระบบ คือ
| กระบวนการ (Process) | ข้อมูลนำเข้า (Input Data) | ข้อมูลส่งออก (Output Data) |
|---|---|---|
| 1. Item Selection (การเลือกสินค้า) |
* บาร์โค้ดสินค้า (Barcode/QR) * รหัสสินค้า (SKU ID) |
* รายการสินค้าที่เลือก (Item List) * สถานะการแสกน (Scan Status) |
| 2. Verify Pricing (การตรวจสอบราคา) |
* รหัสสินค้า (Item Code) * Item Database: ข้อมูลราคามาตรฐาน, ข้อมูลโปรโมชั่น |
* ราคาต่อหน่วย (Unit Price) * ยอดส่วนลดที่เข้าเงื่อนไข (Applied Discounts) |
| 3. Sales Engine (ระบบคำนวณการขาย) |
* รายการสินค้าและราคา (Verified Prices) * จำนวนสินค้า (Quantity) * ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Rate) |
* ยอดรวมก่อนภาษี (Subtotal) * ยอดรวมสุทธิ (Grand Total) * รายการสรุปการขาย (Sales Summary) |
| 4. Process Payment (การประมวลผลชำระเงิน) |
* ยอดชำระเงิน (Total Amount) * ข้อมูลการชำระ (Payment Info: บัตร, QR, เงินสด) |
* สถานะการชำระเงิน (Success/Fail) * เลขที่อ้างอิงการชำระ (Reference ID) |
| 5. Transaction Records (การบันทึกธุรกรรม) |
* รายละเอียดการขายทั้งหมด * วันที่และเวลา (Timestamp) * รหัสพนักงาน/เครื่อง (Terminal ID) |
* บันทึกประวัติการขาย (Historical Sales Data) * ข้อมูลสต็อกที่ต้องตัดออก (Inventory Update) |