การกำหนดชุดข้อมูล

14 พฤษภาคม 2569    

ผู้จัดทำบัญชีข้อมูลต้องพิจารณาลักษณะของข้อมูลเพื่อกำหนดชุดข้อมูลเป็นชุดข้อมูลประเภทใด มีความ สำคัญอย่างไร และนำไปใช้ในวัตถุประสงค์ใด โดยพิจารณาลักษณะดังกล่าวอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังนี้

  • ข้อมูลตามหน้าที่หรือภารกิจของหน่วยงาน คือ ข้อมูลที่ต้องเปิดเผยตามหน้าที่ ภารกิจหรือนโยบาย เช่น ข้อมูลเชิงสถิติการให้บริการ
  • ข้อมูลที่มีประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการพัฒนาหรือแก้ไขปัญหาในการบริหารงานด้านต่าง ๆ เช่น ข้อมูล วิจัย ข้อมูลสถิติ
  • ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อกลุ่มผู้ใช้งาน คือ ข้อมูลที่มีความต้องการนำไปใช้งานจากกลุ่มผู้ใช้งานอย่าง ชัดเจน โดยอาจเกิดจากกลุ่มผู้ใช้งานจำนวนมากหรือน้อยก็ตาม แต่ต้องเป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์ หรือ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้ เช่น ข้อมูลการจดทะเบียนบริษัท ข้อมูลการขนส่ง ข้อมูลการเกิดอาชญากรรม
  • ข้อมูลที่ช่วยสร้างความโปร่งใส คือ ข้อมูลช่วยสร้างความโปร่งใสให้กับหน่วยงานที่เปิดเผยข้อมูล เช่น ข้อมูลด้านงบประมาณ ค่าใช้จ่ายของภาครัฐ และการจัดซื้อจัดจ้าง

ภาพตัวอย่างการวิเคราะห์กระบวนการเพื่อกำหนดชุดข้อมูลในการทำ Data Catalog ของร้านขายปลีกของชำ

Modern Grocery Retail Data Flow System

การวิเคราะห์เพื่อกำหนดชุดข้อมูลในการทำ Data Catalog ที่ดี ควรระบุว่าในแต่ละขั้นตอน "ต้องใช้ข้อมูล อะไร" (Input) และ "เกิดข้อมูลอะไรไหม" (Output) เพื่อให้เห็นความเชื่อมโยงของข้อมูลทั้งระบบ คือ

กระบวนการ (Process) ข้อมูลนำเข้า (Input Data) ข้อมูลส่งออก (Output Data)
1. Item Selection
(การเลือกสินค้า)
* บาร์โค้ดสินค้า (Barcode/QR)
* รหัสสินค้า (SKU ID)
* รายการสินค้าที่เลือก (Item List)
* สถานะการแสกน (Scan Status)
2. Verify Pricing
(การตรวจสอบราคา)
* รหัสสินค้า (Item Code)
* Item Database:
ข้อมูลราคามาตรฐาน, ข้อมูลโปรโมชั่น
* ราคาต่อหน่วย (Unit Price)
* ยอดส่วนลดที่เข้าเงื่อนไข (Applied Discounts)
3. Sales Engine
(ระบบคำนวณการขาย)
* รายการสินค้าและราคา (Verified Prices)
* จำนวนสินค้า (Quantity)
* ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT Rate)
* ยอดรวมก่อนภาษี (Subtotal)
* ยอดรวมสุทธิ (Grand Total)
* รายการสรุปการขาย (Sales Summary)
4. Process Payment
(การประมวลผลชำระเงิน)
* ยอดชำระเงิน (Total Amount)
* ข้อมูลการชำระ (Payment Info: บัตร, QR, เงินสด)
* สถานะการชำระเงิน (Success/Fail)
* เลขที่อ้างอิงการชำระ (Reference ID)
5. Transaction Records
(การบันทึกธุรกรรม)
* รายละเอียดการขายทั้งหมด
* วันที่และเวลา (Timestamp)
* รหัสพนักงาน/เครื่อง (Terminal ID)
* บันทึกประวัติการขาย (Historical Sales Data)
* ข้อมูลสต็อกที่ต้องตัดออก (Inventory Update)